Τη Μεγάλη Δευτέρα η Αγία μας Εκκλησία προβάλλει έναν άντρα που έζησε 2000 χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού και κατάφερε να γίνει ένα εύγλωττο παράδειγμα αρετής, σωφροσύνης και συγχωρητικότητας. “Την Αγία και Μεγάλη Δευτέρα μνεία ποιούμεθα του μακαρίου Ιωσήφ του παγκάλου…” Ο Ιωσήφ ήταν γιος του Ιακώβ, δηλαδή δισέγγονος του Αβραάμ, και έχει μείνει γνωστός με το προσωνύμιο ο πάγκαλος, μια λέξη που, παρά τους όποιους συνειρμούς, σημαίνει κυριολεκτικά πανέμορφος.

Όντως ο Ιωσήφ ήταν ένας παίδαρος! Ήταν το αγαπημένο παιδί του πατέρα του Ιακώβ και γι’ αυτό δεν άργησε να συγκεντρώσει τον φθόνο των αδερφών του. Όταν ήταν 17 ετών, τα αδέρφια του τον αιχμαλώτισαν και τον πούλησαν δούλο σε ένα καραβάνι Ισμαηλιτών στην τιμή των 20 αργυρίων.

Όμως, ο Κύριος ήταν μαζί με τον Ιωσήφ. Το καραβάνι τον έφερε στην Αίγυπτο και τον πούλησε στον Πετεφρή, που ήταν φρούραρχος του Φαραώ. Γεμάτος αρετές, ο Ιωσήφ κέρδισε την εμπιστοσύνη του αφεντικού του. Έμενε μαζί του και ανέλαβε τη διαχείριση των οικονομικών του σπιτιού. Από νομάς τσομπάνης που κατοικούσε σε σκηνές στα λιβάδια, έφτασε να μένει και να διοικεί ένα από τα καλύτερα αστικά σπίτια της εποχής. Και όντως χάρη στις ικανότητες του Ιωσήφ, τα οικονομικά του Πετεφρή πήγαιναν από το καλό στο καλύτερο.

Όμως, όπως είπαμε, ο Ιωσήφ ήταν παίδαρος. “Είχε ωραίο παράστημα κι όμορφο πρόσωπο” και είχε εξελιχθεί σε έναν νεαρό γοητευτικό άντρα, σωστό μανάρι. Κι εκεί μέσα στο σπίτι του Πετεφρή δεν άργησε να έρθει ο πειρασμός…

“H γυναίκα του αφεντικού του έριξε τα μάτια της στον Ιωσήφ και του είπε: Έλα να πλαγιάσεις μαζί μου”. Με εντυπωσιακή σωφροσύνη, ο Ιωσήφ προσπάθησε να την συνετίσει, αναφέροντας τη μεγάλη εμπιστοσύνη που του είχε δείξει ο άντρας της. Και συμπληρώνει:

“Πώς θα μπορούσα να κάνω ένα τόσο μεγάλο κακό και ν’ αμαρτήσω ενάντια στον Θεό;”

Ο σεβασμός του προς τον Πετεφρή, προς την τιμή της συζύγου του αλλά και ο φόβος του Θεού έδωσαν δύναμη στον Ιωσήφ για να αποκρούσει τον πειρασμό. Όμως, η γυναίκα εκείνη, ηλικίας 25-30 ετών, είχε κυριευθεί από την πονηρή επιθυμία. Παρά την άρνηση του Ιωσήφ, εκείνη συνέχισε να τον πολιορκεί καθημερινά, φέρνοντάς τον σε πολύ δύσκολη θέση. Ώσπου μια μέρα, τον άρπαξε από τα ρούχα και τον παρακαλούσε να κοιμηθεί μαζί της.

Φοβερός πειρασμός! Νέος άντρας ο Ιωσήφ, πανέμορφος, με φυσικές ορμές, αλλά ως τότε είχε καταφέρει να αντισταθεί. Σαν είδε όμως ότι πια ο κίνδυνος να αμαρτήσει ήταν άμεσος, το έβαλε στα πόδια όπως-όπως. “Εκείνος, όμως, έτρεξε και βγήκε έξω αφήνοντας το ρούχο του στα χέρια της”. Δεν ντράπηκε να βγει γυμνός στον διάδρομο, αλλά αντίθετα επέλεξε τον δρόμο της φυγής από τον τόπο της αμαρτίας.

Η Αίγυπτος σωζομένη υπό του Ιωσήφ, Abel de Pujol, τοιχογραφία 1827, Παλάτι του Λούβρου

Η συνέχεια είναι γνωστή: ο Ιωσήφ συκοφαντήθηκε, ρίχτηκε στη φυλακή, ερμήνευσε τα όνειρα του Φαραώ, έγινε πρωθυπουργός της Αιγύπτου, συγχώρεσε τους αδελφούς του και έσωσε τον λαό από μια φρικτή σιτοδεία εφτά ετών. Ο Ιωσήφ τίμησε τον Θεό υπερνικώντας τους πειρασμούς κι ο Θεός με τη σειρά του τον τίμησε με μια τεράστια εξουσία και δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Αυτές οι ομοιότητες του δίκαιου αυτού άντρα με τον ανυπέρβλητο Κύριό μας είναι η αιτία που ο Ιωσήφ θεωρήθηκε προτύπωση του Ιησού και ο λόγος που η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τον μνημονεύει στο ξεκίνημα της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδας. Πραγματικά εντυπωσιακό κατόρθωμα, αν σκεφτεί κανείς ότι αυτό που χρειάστηκε να κάνει ήταν να το βάλει στα πόδια!

Η πανέξυπνη απόδραση

Φεύγε και σώζου! Αυτή η ρήση της πατερικής σοφίας πήρε έμπνευση από την ιστορία του Ιωσήφ και αποτελεί μια διαχρονική πρακτική συμβουλή για τη διαχείριση των σαρκικών πειρασμών. Αν θέλεις να βγεις νικητής σ’ αυτό τον πειρασμό, βάλ’ το στα πόδια. Αυτή η φυγή δεν είναι αδυναμία, είναι δύναμη και ηρωισμός. Οι γενναίοι φεύγουν, οι δειλοί μένουν.

Συμβουλεύει σχετικά ο μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας μας, άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης:

“Εναντίον των σαρκικών παθών θα πολεμάς, αδελφέ, με ξεχωριστό και διαφορετικό τρόπο από τους άλλους. Ο πόλεμος πριν από τον πειρασμό θα είναι κατά των αιτιών, που συνήθως γίνονται αφορμή αυτού του πειρασμού· δηλαδή, πρώτα, εσύ πρέπει να πολεμάς κατά αυτού του πάθους, αποφεύγοντας με όλη σου τη δύναμη από κάθε είδους αφορμή και πρόσωπο, το οποίο σου προξενεί πειρασμό στη σάρκα.

Πρέπει, αδελφέ, να αποφεύγεις την φωτιά. Είσαι στουπί ξερό και αμέσως πλησιάζοντας τη φωτιά, κατακαίγεσαι. Ούτε να λογαριάσεις ότι έχεις σταθερή απόφαση και προθυμία καλύτερα να πεθάνεις παρά να λυπήσεις τον Θεό με την αμαρτία. Γι’ αυτό, φεύγε, φεύγε όσο μπορείς από τις συναναστροφές των προσώπων που σκανδαλίζουν, αν αληθινά δεν θέλεις να πιαστείς από την αμαρτία και να θανατωθείς.

Γι’ αυτό και ο Σολομώντας, σοφό μεν ονομάζει εκείνον που φοβάται και αποφεύγει τις αιτίες των κακών, και άφρονα εκείνον, που εμπιστεύεται τον εαυτό του και δεν τις αποφεύγει. Σοφός ήταν ο πάγκαλος Ιωσήφ και γι’ αυτό αφού άφησε το ιμάτιό του και έφυγε, απέφυγε και την αμαρτία· γιατί αν δεν έφευγε, σίγουρα θα αμάρτανε με την κυρία του.

Ασύνετος βρέθηκε ο μάρτυρας εκείνος του Χριστού, ο οποίος ύστερα από πολλά βασανιστήρια που έπαθε για τον Χριστό, ευρισκόμενος στη φυλακή και υπηρετούμενος από μία μοναχή, επειδή πίστεψε στον εαυτό του και δεν απέφευγε το πρόσωπο που τον σκανδάλιζε, κύλησε με αυτό στην πορνεία, όπως γράφει ο Αββάς Μακάριος. Γι’ αυτό και ο Απόστολος την αποφυγή αυτή υπονοούσε όταν έλεγε «να αποφεύγετε την πορνεία» (Α´ Κορινθίους 6:18)”.

Ο Ιωσήφ και η σύζυγος του Πετεφρή, Guido Reni, ελαιογραφία 1630

Φεύγε και σώζου. Αναμφίβολα, η σοφία της πατερικής αυτής συμβουλής κρύβεται στην απλότητά της. Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη και θεωρίες. Απλά βάλ’ το στα πόδια και θα βγεις νικητής.

Έτσι, το έβαλε στα πόδια και μια νεαρή γυναίκα, όπως μας αναφέρει ο άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης (κατά κόσμον Αρσένιος). Είχε αποκλειστεί στα χιόνια κι εκεί κάποιος ανερυθρίαστα άρχισε να την κορτάρει. Ένα βράδυ ο άθλιος έγινε τόσο φορτικός και η κοπέλα το έβαλε στα πόδια και προτίμησε να ξυλιάσει ή και να πεθάνει έξω στα χιόνια παρά να χάσει την τιμή της.

Παρουσιάστηκε τότε ο Τίμιος Πρόδρομος σε όνειρο στον νεαρό Αρσένιο και τον κάλεσε στο εξωκκλήσι του το συντομότερο. Έτσι και έγινε. Σηκώθηκε, ξεκίνησε μέσα στη νύχτα και έφτασε στο ξωκκλήσι. Και τι να δει; Η κοπέλα καρφωμένη μέσα στο χιόνι μέχρι τα γόνατα μελανιασμένη και ξυλιασμένη. Ο Αρσένιος άνοιξε αμέσως το εκκλησάκι, μπήκαν μέσα και η κοπέλα συνήλθε κάπως και διηγήθηκε τον πειρασμό.

— Καλά, της λέει, πώς αποφάσισες να φύγεις μέσα στα χιόνια τη νύχτα και σε άγνωστο μέρος;
— Εγώ μόνο αυτό μπορούσα να κάνω και πίστευα ότι ο Χριστός θα με βοηθήσει από κει και πέρα. 

Αψηφώντας τα χιόνια και ξεπερνώντας κάθε λογική παραίτησης και συμβιβασμού, η κοπέλα το έβαλε στα πόδια και βγήκε νικήτρια. Και φυσικά ο Χριστός δεν την εγκατέλειψε αλλά παρενέβη υπερφυσικά για να την σώσει.

Έτσι φέρθηκε κι ένας ακόμη νεαρός άντρας, όπως μας πληροφορεί ο άγιος Παΐσιος. Σε ένα προσκύνημα ξαφνικά μια τουρίστρια τον πλησίασε και τον αγκάλιασε. Αυτός την έσπρωξε πέρα και είπε: «Χριστέ μου, εγώ ήρθα εδώ να προσκυνήσω, δεν ήρθα για έρωτα». Το βράδυ, την ώρα που έκανε την προσευχή του, είδε τον Χριστό μέσα στο άκτιστο φως! Απλά το έβαλε στα πόδια και βγήκε νικητής.

Τέτοιον άρχοντα Θεό έχουμε, που μια μικρή μας νίκη την ανταμείβει με άφθονη ευλογία. Άραγε ο παίδαρος της Βίβλου, ο Ιωσήφ, θα γινόταν πρωθυπουργός της Αιγύπτου και θα έσωζε τον λαό και την οικογένειά του, αν δεν κρατούσε μέσα στην καρδιά του τον φόβο του Θεού και δεν το έβαζε στα πόδια κατά τη στιγμή του πειρασμού; Φυσικά και όχι.

Γι’ αυτό ο φωτισμένος π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος συμπληρώνει επιγραμματικά: Όλες οι μάχες, κερδίζονται με επίθεση· η μόνη μάχη που κερδίζεται με την φυγή είναι η μάχη κατά της σάρκας!

Αυτή τη μακάρια φυγή επέλεξε ο μέγας Ιωσήφ, ο παίδαρος της Βίβλου. Αυτή τη φυγή επέλεξαν και χιλιάδες νέες και νέοι κρατώντας στην καρδιά τους τον φόβο του Θεού. Αυτή τη φυγή μπορείς να επιλέξεις κι εσύ, όταν σε πολιορκεί ο μικρός με τα γαλάζια μάτια στο Instagram, όταν σε κοιτάζει πονηρά ο συγκάτοικος στο Erasmus, όταν σε καλεί σπίτι του ο κούκλος μετά την πρώτη σας βόλτα.

Δεν θέλει πολλή ανάλυση. Απλά βάλ’ το στα πόδια και θα βγεις νικητής.

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Κυρ- Γιώργο τα λες ωραία! Σε ευχαριστούμε πολύ γιατί τα είχαμε ειλικρινά ανάγκη…Καλό βράδυ και καλή συνέχεια σε όλο αυτό το έργο που μας κρατά συντροφιά και μας δίνει δύναμη κάθε μέρα που περνά!! Ο Θεός μαζί μας..!!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here