Πώς να παλέψεις το πάθος σου
Όταν σταματούν οι αμαρτωλές πράξεις, ο αγώνας μετατοπίζεται προς τα μέσα, στην καρδιά. Το κύριο πράγμα εδώ είναι οι λογισμοί.

Θα σας πω λίγα μόνο πράγματα για τους λογισμούς σας. Όταν σταματούν οι αμαρτωλές πράξεις, ο αγώνας μετατοπίζεται προς τα μέσα, στην καρδιά. Το κύριο πράγμα εδώ είναι οι λογισμοί. Πίσω από τους λογισμούς κρύβεται η συμπόνοια προς το σαρκικό πάθος και πίσω απ’ αυτήν είναι η επιθυμία. Πίσω από όλα αυτά κρύβεται η ροπή προς την εφάμαρτη πράξη, η συγκατάθεση, η απόφαση. Με αυτά τα τελευταία διαπράττεται η εσωτερική αμαρτία.
Δεν είναι όλες αυτές οι εσωτερικές κινήσεις αμαρτωλές. Η αμαρτία αρχίζει εκεί που είναι ορατή η θέληση. Οι λογισμοί δεν είναι εφάμαρτοι, όταν ο άνθρωπος δεν τους διεγείρει ο ίδιος και δεν συγκρατεί αυτούς που διεγείρονται παρά τη θέλησή του. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει η ακαθαρσία της αμαρτίας. Όταν όμως μπλεχτούν με αυτήν η συμπόνοια προς το πάθος και η απόλαυση –η μη καταδιωκόμενη αλλά συντηρούμενη σαρκική ηδονή– τότε συντελείται η μισή εσωτερική αμαρτία. Αν κάποιος συντηρεί και υποδαυλίζει ο ίδιος την ηδονή αυτή, τότε πλέον ολόκληρη η ψυχή βρίσκεται σε κατάσταση ασωτίας. Το πραγματικό εσωτερικό αμάρτημα είναι η ροπή, η συναίνεση και η απόφαση.
Τους λογισμούς οφείλετε να τους διώχνετε, όχι να τους συντηρείτε αυθαιρέτως. Τη συμπόνοια προς το σαρκικό πάθος ή την ηδονή, μόλις εμφανιστούν, πρέπει να τις καταστείλετε με όλες σας τις δυνάμεις. Αυτό είναι το κύριο σημείο του εσωτερικού πολέμου.
Το κυριότερο είναι η διακοπή των λογισμών. Όταν οι σκέψεις έχουν καταλαγιάσει, όλα τα άλλα χάνουν τη δύναμή τους. Μόλις εμφανιστεί μια επαίσχυντη κίνηση της σάρκας, τότε επικεντρώστε τις σκέψεις σας σε κάποιο ιερό θέμα από τα γεγονότα του Ευαγγελίου: τη Μεταμόρφωση, το Πάθος του Κυρίου, τη Σταύρωση, την Ανάσταση, την Ανάληψη και άλλα. Με αυτόν τον τρόπο κάθε τι άσχημο θα υποχωρήσει. Ή φέρτε στο μυαλό σας τον θάνατο, την Κρίση και τις συνέπειες αυτής.
Στη συνέχεια, καθηλώνοντας τις σκέψεις σας στην παρουσία του Κυρίου, επικαλεστείτε Τον σαν να μιλάτε πρόσωπο με πρόσωπο με κάποιον κι εμπιστευτείτε Του την απαλλαγή σας από τον πειρασμό λέγοντας:
«Βλέπεις, Κύριε, τι έχω… Τίποτε τέτοιο δεν επιθυμώ εγώ. Βοήθησέ και ξεδιάλυνε αυτές τις προσβολές του εχθρού»
και ξεκινήστε να λέτε την ευχή, επαναλαμβάνοντάς την με πίστη, περιορίζοντας ολόκληρο το περιεχόμενο του νου και της καρδιάς σας σε αυτήν και μόνο.
Ορίστε πώς να ενεργείτε όταν θα έρχονται ενοχλητικές εσωτερικές επαίσχυντες κινήσεις της σάρκας: θα κατέρχεστε αμέσως διά της προσευχής στην καρδιά σας και θα στέκεστε εκεί, απωθώντας τις επιθετικές αυτές κακές κινήσεις τόσο με την ένταση της θέλησής σας όσο και με την προσευχή σας στον Κύριο. Για το γεγονός ότι υπάρχουν οι επιθέσεις αυτές δεν ευθύνεστε εσείς. Όταν, όμως, δεν τις απωθείτε και κυριεύεστε και επιτρέπετε στον εαυτό σας τη συμπάθεια προς αυτές, τότε είναι δικό σας το φταίξιμο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η καρδιά καθίσταται ακάθαρτη και χάνει την παρρησία της ενώπιον του Κυρίου. Διαφυλάξτε την!
Ο πνευματικός σας πατέρας σάς είπε ότι όλα θα περάσουν. Αυτό είναι αλήθεια. Επομένως, μην απελπίζεστε όταν αντιμετωπίζετε τόσο δυνατές επιθέσεις. Ωστόσο, μην χαλαρώνετε καθόλου. Αντιμετωπίστε τον εαυτό σας όπως η κακιά μητριά συμπεριφέρεται στη θετή κόρη της. Τη δούλη σας, τη σάρκα που ανακατεύεται στα χωράφια της κυρίας της, τιθασεύστε την στο φαγητό, στον ύπνο, τιθασεύστε την με σωματική εργασία και σωματική τιμωρία.
Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος